1861

1861
Eeuwen:	18e eeuw · 19e eeuw · 20e eeuw
Decennia:	1850-1859 · 1860-1869 · 1870-1879
Jaren:	< · 1859 · 1860 · 1861 · 1862 · 1863 · >
Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita:		2614 MMDCXIV
Armeense jaartelling:		1310 ԹՎ ՌՅԺ
Chinese jaartelling:		4557 – 4558 丁申 – 戊酉
Christelijke jaartelling:		1861 MDCCCLXI
Ethiopische jaartelling:		1853 –1854
Hebreeuwse jaartelling:		5621 – 5622
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat		1916 – 1917
- Shaka Samvat		1783 – 1784
- Kali Yuga		4962 – 4963
Iraanse jaartelling:		1239 –1240
Islamitische jaartelling:		1278 – 1279
Maçonnieke jaartelling:		5860 - 5861
Dit jaar naar onderwerp
Juliaanse kalender van 1861
Gregoriaanse kalender van 1861

Inhoud 1 Gebeurtenissen 2 Wetenschap 3 Literatuur 4 Bouwkunst 5 Geboren 6 Overleden

bewerken Gebeurtenissen

januari

• 1 - Liberale troepen nemen Mexico-Stad in, waarmee een eind komt aan de Hervormingsoorlog.
• 6 - Bij Zuylichem in de Bommelerwaard breekt de Waaldijk door. Het gebied wordt hard getroffen door deze overstroming. Koning Willem III brengt een bezoek aan het overstroomde gebied.
• 9 - De Amerikaanse staat Mississippi is de tweede staat die zich afscheidt van de Verenigde Staten.
• 10 - De Amerikaanse staat Florida scheidt zich af van de Verenigde Staten.
• 11 - Benito Juárez vormt een voorlopige regering, in maart wordt hij gekozen tot president van Mexico.
• 11 - De Amerikaanse staat Alabama scheidt zich af van de Verenigde Staten.

februari

• 1 - De Amerikaanse staat Texas scheidt zich af van de Verenigde Staten.
• 8 - De Geconfedereerde Staten van Amerika, een groep van zuidelijke afgescheiden Amerikaanse staten, worden gesticht.
• 9 - Jefferson Davis verkozen tot president van de Geconfedereerde Staten van Amerika.

maart

• 4 - Abraham Lincoln wordt geïnaugureerd als 16e president van de Verenigde Staten. Hij regeert tot 1865.
• 13 (Gregoriaanse tijdrekening) - De Russische tsaar Alexander II schaft de lijfeigenschap af.
• 14 - Beëdiging Kabinet Van Zuylen van Nijevelt-Loudon. Dit kabinet regeert tot 31 januari 1862.
• 17 - Het Koninkrijk Italië wordt uitgeroepen. Victor Emanuel II van Savoye wordt de eerste vorst. Giuseppe Verdi wordt in het eerste Italiaanse parlement gekozen voor de liberale partij.

april

• 12 - Bij Fort Sumter in South Carolina wordt geschoten, dit is het begin van de Amerikaanse Burgeroorlog.

juni

• 1 - In Mexico wordt Melchor Ocampo door conservatieve rebellen gevangengenomen en twee dagen later gedood.
• 24 - Oprichting van de Twentsche Bankvereniging om de katoenindustrie te steunen.

juli

• 12 - De Zuidelijken winnen de Eerste Slag bij Bull Run, de eerste grootschalige veldslag van de Amerikaanse Burgeroorlog.

oktober

• Spaanse, Britse en Franse troepen landen in Vera Cruz om schuldbetalingen af te dwingen.

december

• 21 - De Tweede Kamer neemt met 51 tegen 20 stemmen een motie-Ten Bruggen Hugenholz aan waarmee het begrotingshoofdstuk onvoorziene uitgaven met de helft wordt teruggebracht. De eerste minister Jacob van Zuylen van Nijevelt treedt af en wordt opgevolgd door de minister van binnenlandse zaken Schelto van Heemstra (1807-1864).

zonder datum

• Abdülaziz volgt zijn broer Abdülmecit op als sultan van het Osmaanse Rijk.

bewerken Wetenschap

• Guillaume Duchenne - een neuroloog uit Frankrijk - beschrijft uitgebreid een vorm van spierdystrofie die slechts bij jongens voorkomt en tot de dood leidt. De aandoening zal later zijn naam dragen als de ziekte van Duchenne.
• 26 oktober - Philipp Reis produceert de eerste telefoon.
• Louis Pasteur ontwerpt de theorie van de ziektekiemen.

bewerken Literatuur

• Eerste publicatie van Great Expectations van Charles Dickens
• George Eliot schrijft Silas Marner

bewerken Bouwkunst

Sint-Laurentiuskerk (Alkmaar) (1861) Pierre Cuypers

bewerken Geboren

januari

• 3 - William Renshaw, Brits tennisser (overleden 1904)
• 6 - Chris Hooijkaas, Nederlands zeiler (overleden 1926)
• 6 - Victor Horta, Belgisch architect (overleden 1947)

februari

• 2 - Solomon R. Guggenheim, Amerikaans kunstverzamelaar (overleden 1949)
• 8 - Harry Ward Leonard, Amerikaans elektrotechnicus en uitvinder (overleden 1915)
• 15 - Charles-Edouard Guillaume, Zwitsers natuurkundige, ontdekker van invar (overleden 1938)
• 26 - Ferdinand van Bulgarije, Hertog van Saksen en prins van Saksen-Coburg-Gotha, latere tsaar van Bulgarije (overleden 1948)
• 27 - Rudolf Steiner, Oostenrijks grondlegger van de antroposofie (overleden 1925)
• 28 - Eli Heimans, Nederlands natuurbeschermer en onderwijzer (overleden 1914)

april

• 14 - John Joseph Carty, Amerikaans elektrotechnicus en bestuurder (overleden 1932)

mei

• 5 - Peter Cooper Hewitt, Amerikaans elektrotechnicus en uitvinder (overleden 1921)
• 20 - Andries Bonger, Nederlands kunstverzamelaar (overleden 1936)

juni

• 9 - Floris Verster, Nederlands kunstschilder (overleden 1927)
• 10 - Joseph Cuypers, Nederlands architect (overleden 1949)
• 19 - Douglas Haig, Brits generaal (overleden 1928)

juli

• 24 - Benno von Achenbach, Duits grondlegger van de regels van de mensport (overleden 1936)

augustus

• 3 - Michel Jules Verne, zoon van Jules Verne (overleden 1925)
• 9 - Luigi Boccardo, Italiaans priester, ordestichter en zalige (overleden 1936)

september

• 17 - Carlo Dalmazio Minoretti, aartsbisschop van Genua (overleden 1938)
• 23 - Mary Elizabeth Coleridge, Engels schrijfster (overleden 1907)

oktober

• 30 - Johannes Willem van Reinhartshausen (12), kleinzoon van Koning Willem I (overleden 1861)

november

• 24 - August Bier, Duits chirurg, invoerder van de lumbaalanesthesie (verdoving van het ruggenmerg) (overleden 1949)

december

• 4 - Hannes Hafstein, IJslands politicus en dichter (overleden 1922)
• 8 - Aristide Maillol, Catalaans-Frans beeldhouwer en kunstenaar (overleden 1944)
• 8 - Georges Méliès, Frans filmmaker (overleden 1938)
• 16 - Antonio de La Gandara, Frans/Spaans kunstschilder en tekenaar (overleden 1917)
• 24 - Hendrik Ouwerling, Nederlands historicus en heemkundige (overleden 1932)

bewerken Overleden

januari

• 2 - Frederik Willem IV (65), Koning van Pruisen
• 31 - Franciscus Josefus van Vree, bisschop van Haarlem

februari

• 20 - Eugène Scribe (69), Frans toneelschrijver en librettist

juni

• 3 - Melchor Ocampo (47), Mexicaans staatsman
• 25 - Abdülmecit (38), Ottomaans sultan

juli

• 15 - Adam Jerzy Czartoryski (91), Pools politicus
• 24 - Georgius Jacobus Johannes van Os (78), Nederlands kunstschilder
• 25 - Jonas Furrer (56), Zwitsers politicus

november

• 14 - Antun Mihanović (65), Kroatisch dichter en diplomaat

december

• 17 - Johann Andreas Wagner (64), Duits paleontoloog, zoöloog en archeoloog.
• 25 - Johannes Willem van Reinhartshausen (12), kleinzoon van Koning Willem I